پیوندها
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
[عضویت]
صفحه اصلی > تاریخچه علوم فضایی > تاریخچه فعالیت‌های فضایی کشور چین 

تاریخچه فعالیت های فضایی کشور چین

 

فعالیت‌های فضایی چین در دهه 50

برنامه فضایی چین در اوایل دهه 50، با کمک اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد. دکتر کیان ژوئسن، پدر برنامه موشکی و فضایی چین، پس از بازگشت از آمریکا به رهبری برنامه موشکی و فضایی چین برگزیده شد. چین و روسیه توافقنامه ای را به منظور انتقال تکنولوژی موشکی به امضا رساندند و تعدادی موشک، تجهیزات کنترل زمینی و متخصصین روسی به چین فرستاده شدند. برنامه ریزی برای ساخت و پرتاب اولین ماهواره بومی چین توسط دانشمندان فضایی این کشور، تحت نام پروژه 581 آغاز شد و اولین پایگاه موشکی چین، واقع در شمال غرب، فعالیت خود را تحت نام «پایگاه بیستم» رسما آغاز کرد.

 

فعالیت‌های فضایی چین در دهه 60

کاوشگر
آکادمی علوم چین، اولین راکت کاوشگر خود به نام T-7M را به ارتفاع 8 کیلومتری زمین پرتاب کرد. پس از آن راکت کاوشگر T-7 به ارتفاع 58 کیلومتری پرتاب شد و راکت کاوشگر T-7A/S1 حامل کپسول زیستی به ارتفاع 70 کیلومتری زمین فرستاده شد که با موفقیت بازیابی شد. اولین سگ فضایی چین نیز در یک پرواز زیرمداری با استفاده از راکت کاوشگر T-7A/S2 به ارتفاع 100 کیلومتری زمین فرستاده شد و با موفقیت بازگشت.

موشک های بالستیک
با اینکه به دلیل قطع همکاری شوروی، مشکلات اقتصادی و قحطی گسترده در چین، برنامه پرتاب ماهواره این کشور به تعویق افتاد ولی پرتاب موشک های بالستیک با قدرت دنبال شد. پرتاب موفقیت آمیز اولین موشک بالستیک چینی با نام 1059 یا دانگ فنگ 1 (DF-1) که کپی موشک روسی R-2 بود، از پایگاه بیستم موشکی انجام شد. پرتاب اولین موشک کوتاه برد بالستیک چینی مجهز به کلاهک اتمی با نام دانگ فنگ 2 و موشک بالستیک میانبرد سوخت مایع دانگ فنگ 3 نیز موفقیت آمیز بود.

سایت پرتاب
سایت موشکی جدیدی ساخته شد که هم اکنون تحت نام مرکز پرتاب ماهواره تای یوان (Taiyuan) شناخته می شود.

 

فعالیت‌های فضایی چین در دهه 70

موشک های بالستیک
اولین پرتاب آزمایشی موشک میانبرد دانگ فنگ 4 (CSS-3) و موشک قاره پیمای دانگ فنگ 5 (CSS-4) با موفقیت از پایگاه بیستم صورت گرفت.

راکت چانگ ژنگ 1 و اولین ماهواره ها
پس از یک پرتاب ناموفق در سال 1969، چین در سال 1970 با موفقیت اولین ماهواره خود «دانگ فنگ هونگ 1» را به فضا پرتاب کرد. این ماهواره با استفاده از پرتابگر سه مرحله ای سوخت جامد چانگ ژنگ 1 (Chang Zheng 1) از پایگاه بیستم به فضا پرتاب شد و در مدار خود قرار گرفت و به مدت بیست و هشت روز آهنگ میهن پرستانه «شرق سرخ است» (The East is Red) را پخش کرد. با پرتاب این ماهواره، چین بعد از آمریکا، شوروی، فرانسه و ژاپن، پنجمین کشوری بود که به طور مستقل ماهواره به مدار فرستاده بود. پس از آن، چین با موفقیت دومین ماهواره خود، شی جیان 1 را نیز با استفاده از پرتابگر چانگ ژنگ 1 به فضا پرتاب کرد.

راکت فنگ بائو 1 و ماهواره های JSSW
اولین پرواز آزمایشی راکت فنگ بائو 1 (نسخه پرتابگر فضایی موشک قاره پیمای دانگ فنگ 5) انجام شد ولی دومین و سومین پرتاب راکت فنگ بائو 1 به دلیل نقص فنی به شکست انجامید و نتوانست ماهواره های آزمایش تکنولوژی JSSW-1 و JSSW-2 (Ji Shu Shiyan Weixing) را در مدار قرار دهد. پرتاب های بعدی راکت فنگ بائو 1 (حامل ماهواره های JSSW-3، JSSW-4 و JSSW-5) با موفقیت همراه بود. ولی پرتاب JSSW-6 به دلیل نقص فنی در مرحله دوم به شکست انجامید.

راکت چانگ ژنگ 2 و ماهواره های FSW
اولین تلاش برای ارسال و بازیابی یک ماهواره شناسایی قابل بازیابی به نام FSW-0-1 (Fanhui Shi Weixing) با پرتابگر چانگ ژنگ 2 شکست خورد. دومین راکت چانگ ژنگ 2 با موفقیت ماهواره FSW-0-2 را در مدار پایینی زمین قرار داد. این ماهواره، سه روز بعد با کاهش ارتفاع به جو زمین وارد و با موفقیت بازیابی شد. با این موفقیت، چین به سومین کشور دارای فناوری بازیابی ماهواره بدل شد. پس از آن پرتاب ماهواره های شناسایی FSW-0-3 و FSW-0-4 نیز با موفقیت انجام شد.

پرتاب همزمان ماهواره ها
سه ماهواره اثباتگر تکنولوژی شی جیان 2، شی جیان 2A و شی جیان 2B به طور همزمان با استفاده از پرتابگر فضایی فنگ بائو 1 به فضا پرتاب شدند که این پرتاب به دلیل نقص مرحله دوم راکت ناموفق بود. این اولین تلاش برای پرتاب چندین ماهواره با یک پرتابگر از سوی چین بود.

 

فعالیت‌های فضایی چین در دهه 80

موشک های بالستیک
دو آزمایش تمام برد نمونه اولیه موشک قاره پیمای دانگ فنگ 5 (CSS-4) و اولین پرتاب آزمایشی موشک میانبرد سوخت جامد دانگ فنگ 21 (CSS-5) از پایگاه تای یوان با موفقیت صورت گرفت.

سایت پرتاب
در این دوره، دو مرکز پرتاب تای یوان (Taiyuan) و شیچانگ (Xichang) برای پرتاب های فضایی عملیاتی شدند.

ماهواره هواشناسی
اولین ماهواره هواشناسی چین تحت نام فنگ یون 1 (Fengyun 1) با استفاده از راکت چانگ ژنگ 4A از مرکز پرتاب تای یوان به مدار 900 کیلومتری قطبی پرتاب شد.

پرتاب همزمان ماهواره ها
در سال 1981، برای بار دوم سه ماهواره شی جیان 2، شی جیان 2A و شی جیان 2B با استفاده از پرتابگر فضایی فنگ بائو 1 به فضا پرتاب شدند که این بار پرتاب موفقیت آمیز بود. این پرتاب اولین پرتاب چندگانه چین و آخرین پرتاب با استفاده از ماهواره بر فنگ بائو 1 بود.

راکت چانگ ژنگ 3 و ماهواره دانگ فنگ هونگ 2
چین اولین ماهواره ارتباطی تجربی ژئوسنکرون خود موسوم به «دانگ فنگ هونگ 2» را با استفاده از پرتابگر جدید از پایگاه شیچانگ (Xichang) به فضا پرتاب کرد. پرتابگر چانگ ژنگ 3 از توسعه پرتابگر چانگ ژنگ 2 و اضافه کردن مرحله سوم به آن ساخته شده بود. این پرتاب با توجه به فعال نشدن پیشرانه بخش سوم راکت به شکست انجامید. دومین پرتاب ماهواره دانگ فنگ هونگ 2 به وزن 910 کیلوگرم با موفقیت همراه بوده و ماهواره در مدار زمین-آهنگ قرار گرفت. پس از آن ماهواره ارتباطی عملیاتی دانگ فنگ هونگ 2A نیز با موفقیت به فضا پرتاب شده و در مدار تعیین شده قرار گرفت.

پرتاب تجاری ماهواره ها
چین اولین قرارداد پرتاب ماهواره تجاری خود را با صنایع هیوز آمریکا منعقد کرد. به موجب این قرار داد دو ماهواره ارتباطی استرالیا ساخت هیوز آمریکا (در حال حاظر بخشی از بوئینگ) توسط پرتابگرهای چینی در مدار قرار می گرفتند.

 

فعالیت‌های فضایی چین در دهه 90

پرتاب تجاری ماهواره ها
چین ماهواره ارتباطی مدار زمین آهنگ «آسیا 1» را با استفاده از پرتابگر چانگ ژنگ 3 با موفقیت به فضا پرتاب کرد. این اولین باری بود که چین ماهواره ای را به صورت تجاری برای یک مشتری خارجی به فضا پرتاب می کرد. پرتابگر چانگ ژنگ 2E برای پرتاب تجاری ماهواره های مدار زمین آهنگ توسعه داده شد ولی در چند پرتاب مهم ناموفق عمل کرد تا در نهایت در سال 1995 کنار گذاشته شد. با این حال طرح آن پایه ای برای توسعه پرتابگر چانگ ژنگ 2F بود که بعدها در عملیات فرستادن انسان به فضا مورد استفاده قرار گرفت.

راکت چانگ ژنگ 2C/SD از مرکز پرتاب تای یوان پرتاب و با موفقیت دو ماهواره مخابراتی ایریدیوم (Iridium) موتورولا را در مدار قرار داد. این پرتاب، اولین پرتاب از مجموع 6 پرتاب انجام شده توسط چین به منظور در مدار قرار دادن 12 ماهواره ایریدیوم برای موتورولا بود.

در سال 1999 کمیته تشکیل شده توسط مجلس نمایندگان ایالات متحده امریکا، گزارشی از نگرانی های نظامی/اقتصادی در رابطه با چین تهیه و منتشر کرد که در آن به تلاش مخفیانه دولت و ارتش چین برای سرقت تکنولوژی های فضایی آمریکا از طریق پرتاب تجاری ماهواره های این کشور و همکاری با شرکت هایی همچون هیوز و لورال متهم شد. در نتیجه این گزارش تمامی صنایع آمریکایی سازنده ماهواره از پرتاب ماهواره های خود توسط چین منع شدند.

پرتاب های دیگر
پرتابگر چانگ ژنگ 3 حامل ماهواره مخابراتی بومی دانگ فنگ هونگ 3 با موفقیت به فضا پرتاب شده و ماهواره را در مدار تعیین شده قرار داد. همچنین پرتابگر چانگ ژنگ 2D حامل ماهواره شناسایی قابل بازیابی FSW-2-03 با موفقیت از مرکز پرتاب جیوکوان به فضا پرتاب شد. ماهواره غیر نظامی سنجش از دور CBERS-1 محصول توسعه مشترک چین و برزیل بود که با استفاده از پرتابگر چانک ژنگ 4B از مرکز پرتاب تای یوان به فضا پرتاب شد.

در سال 1996 برنامه فضایی چین یکی از شکست های فاجعه بار خود را شاهد بود. پرتابگر چانگ ژنگ 3B حامل ماهواره اینتلست 708 دو ثانیه پس از پرتاب دچار نقص فنی، انحراف مسیر و عدم فعال شدن سیستم خودنابودگر شد. 22 ثانیه بعد، پرتابگر به محلی در نزدیکی سایت پرتاب اصابت کرد. خسارت های این شکست 125 میلیون دلاری، شامل مرگ شش نفر و زخمی شدن 57 نفر بود.

موشک بالستیک
اولین پرتاب موفقیت آمیز موشک قاره پیمای سوخت جامد دانگ فنگ 31 (CSS-9) صورت گرفت.

فضاپیما
دو خلبان چینی برای گذراندن دوره فضانوردی به پایگاه آموزش های فضایی یوری گاگارین فرستاده شده و به مدت یک سال در فضاپیمای سایوز تی ام Soyuz-TM برنامه آموزشی خود را طی کردند.

فضاپیمای آزمایشی شنژو 1 با استفاده از پرتابگر چانگ ژنگ 2F از سایت پرتاب جنوبی تازه ساخته شده در مرکز پرتاب جیوکوان با موفقیت به فضا پرتاب شد. پس از 21 ساعت پرواز و 14 بار گردش به دور زمین، ماژول فرود فضاپیما با موفقیت بازیابی شد.

 

فعالیت‌های فضایی چین در دهه اول قرن 21

پرتاب ماهواره ها
چین اولین ماهواره دو منظوره سنجش از راه دور خود با نام زیوآن 2 (Ziyuan 2)، اولین ماهواره نظارت دریایی خود با نام «های یانگ 1» (Haiyang) و ماهواره هواشناسی «فنگ یون 1D» (Fengyun 1D) را با استفاده از پرتابگر چانگ ژنگ 4B به فضا پرتاب کرد. همچنین سه ماهواره ناوبری آزمایشی بیدو 1 (Beidou) به فضا پرتاب شدند. علاوه بر این، پرتاب اولین ماهواره شناسایی مجهز به رادار روزنه مصنوعی (SAR) موسوم به یائوگان 1 (Yaogan 1) و اولین ماهواره تجربی ردیابی و رله داده ها (TDRS) موسوم به تیان لیان 01-1 (Tianlian 1-01) با موفقیت همراه بود. چین در سال 2011 برای اولین بار از نظر تعداد پرتاب ها از ایالات متحده پیشی گرفت.

فضاپیما
پس از پرتاب بدون سرنشین فضاپیماهای شنژو 2، شنژو 3 و شنژو 4 با استفاده از پرتابگر چانگ ژنگ 2F، چین اولین فضانورد خود، سرهنگ یانگ لی وی (خلبان سابق نیروی هوایی) را با استفاده از فضاپیمای شنژو 5 به مدار زمین فرستاد. کپسول حامل یانگ لی وی پس از 14 بار گردش به دور زمین در مدت 21 ساعت و 23 دقیقه بدون هیچ مشکلی به زمین بازگشت و به این ترتیب چین پس از ایالات متحده و روسیه به سومین کشوری در جهان تبدیل شد که توانایی فرستادن انسان به فضا به صورت مستقل را دارد. در حدود دو سال پس از این پرتاب، چین فضاپیمای شنژو 6 حامل دو فضانورد را به فضا پرتاب کرد. این دو فضانورد قبل از بازگشت به زمین، به مدت 4 روز و 19 ساعت در فضا بودند. سومین پرواز فضایی سرنشین دار چین با ارسال سه فضانورد به فضا توسط شنژو 7 صورت پذیرفت. این فضانوردان در طول دو روز پرواز در فضا، اولین فعالیت خارج از فضاپیمای (EVA) چین را به مدت 25 دقیقه انجام دادند.

سلاح ضد ماهواره
چین اولین آزمایش موفقیت آمیز سلاح ضد ماهواره (ASAT) خود با وسیله کشنده جنبشی (Kinetic Kill Vehicle) تقویت شده با راکت را در محلی ناشناخته در نزدیکی مرکز پرتاب شیچانگ انجام داد. در این آزمایش یک ماهواره از رده خارج فنگ یون 1C در حال گردش در مدار 853 کیلومتری قطبی منهدم شد. این آزمایش باعث ایجاد بزرگترین باقی مانده فضایی ثبت شده با بیش از 2000 قطعه قابل ردیابی شد.

سایت پرتاب
چین ساخت و ساز چهارمین سایت پرتاب فضایی موسوم به مرکز پرتاب ماهواره ونچانگ واقع در جزیره هاینان را آغاز کرد. این مرکز به طور ویژه برای پرتاب پرتابگرهای چانگ ژنگ 5 طراحی شده است.

 

فعالیت‌های فضایی چین در دهه دوم قرن 21

کاوش ماه
اولین کاوشگر مداری ماه ساخت چین موسوم به چانگ ئی 1 (Chang'e 1) به فضا پرتاب شد. کاوشگر در ماه نوامبر به مدار ماه رسید و قبل از سقوط برنامه ریزی شده خود در یکم ماه مارس، به مدت 16 ماه در مدار ماه قرار داشت.
کاوشگر چانگ ئی 2 ماموریت خود را به اتمام رساند.

ایستگاه فضایی
ساخت و در فضا قرار دادن ایستگاه فضایی تجربی چین موسوم به «تیان گونگ 1» و پس از آن الحاق کنترل از راه دور فضاپیمای شنژو 1 با این ایستگاه فضایی نقطه عطفی در تلاش چین برای ساخت ایستگاه فضایی دائمی بود.

کاوش مریخ
در سال 2011 چین اولین کاوشگر مریخی خود موسوم به Yinghuo 1 را از دست داد. این کاوشگر همراه با یک کاوشگر روسی به فضا پرتاب شده بود که این پرتاب ناموفق بود.

انتهای پیام / 164